Kas 262012
 
iz-isareti-mavi

Yaşadığı çağda bilim alanında buluşları, keşifleri ve eserleri ile çığır açan Galileo, Nikola Tesla ve Pablo Picasso gibi insanalardan “öncü” olarak söz edildiğini görmüşsünüzdür. Peki öncü ifadesi nereden gelmektedir biliyor musunuz? 

Günlük yaşamın dışında maceralar aramayan pek çok kişi için öncü kelimesi imgesel olarak vahşi doğada arkasından gelecek insanlara çeşitli mesajlar bırakacak ve bir yol açan kişileri tanımlamak gibi bir anlama sahip olabilir. Tesla ve Picasso entelektüel ve sanatsal öncülerdi. Tesla fizik alanında buluşları ile çığır açarken Picasso sanat alanında yeni bir yol çiziyordu.

İz işaretleri neden yapılmış olursa olsun, temel olarak iki bilgiyi insanlara iletme amacına sahiptirler. Birinci olarak yolcunun tam olarak o anda nerede bulunduğu ve ikinci olarak hangi yönde ilerlemesi gerektiği bilgileri. Çoğu iz işaretleri iki yönde de kullanılabilmesi için patikaların her iki tarafına konulur. Hangi taraftaki işarete uyulacağına karar vermek biraz sezgi ve tecrübe gerektirebilir ancak genellikle yolcular ileri devam etme eğilimindedirler. Avcılar ise daha gözü kara olurlar ve olağan gezginlere nazaran ileriye devam etmek için daha fazla riski göze alabilirler. Eğer kazınmış işaretlerin bulunduğu bir yol üzerindeyseniz iki noktaya dikkat etmeniz gerekmektedir. İlk olarak ayı gibi bazı yaban hayvanları ağaçlar üzerinde pençeleri ile izcileri yanıltabilecek izler bırakabilirler. Eğer ağacın tek bir yanında ya da tek bir ağaç üzerinde iz işareti gibi görünen bir iz ile karşılaşırsanız, işarete uymadan önce iki defa düşünmeniz gerekir. ( Bu konuya sonra tekrar değineceğiz.)

Şimdi birkaç iz işaretini öğrenelim ve ne anlama geldiklerine bakalım.

Öncülükte Sembollerin Önemi

Öncülükte iz işaretleri renkler ile resmedilmiş ve kaya veya ağaçlar üzerine kazınmış olmak üzere iki temel türe sahip denilebilir. Renklendirme için değişik malzemeler kullanılabilmektedir ancak standart olarak beyaz renk tercih edilir.

Taşlar etrafta ağaç bulunmadığı ya da görülebilirlik problemi olduğu yerlerde iz işareti bırakmak için kullanılmaktadır. Standart olarak taşlarla işaret vermek için üst üste konulmuş taşlar kullanılıyor denilebilir. Günümüzde pek tercih edilmese de, halen Amerika’daki bazı yerli kabileler ince dalları ve otları da işaret bırakmak için kullanmaktadır.

İz işaretlerinin dilinde üç temel mesaj vardır. Yolun nerede başladığı, yön işaretleri ve uyarılar. Sağa ya da sola gidileceğini, önden giden ekipten kaç kişinin sağdan kaç kişinin soldan gittiğini vb mesajları arkadan gelecek olanlara haber vermek amacıyla kullanılabilir.

Eğer bu yazıyı okumadan ve iz işaretleri hakkında yeterli bilgiyi bir yerlerden edinmeden vahşi doğada bir maceraya atıldıysanız, öncülerin bıraktığı iz işaretlerinin anlamaları hakkında kafa karışıklığı yaşamış olabilirsiniz. İz işaretlerinde  her ne kadar az da olsa farklılaşan metodlar kullanılsa da, temel olarak aynı kalıba sahiptirler.

  • Tanımlama ve pekiştirme işaretleri tekil yapıya sahiptirler. Geleneksel olarak tek bir çizgiden oluşurlar. Taşlarda tek bir piramit şeklindedirler.
  • Yön işaretleri tek yönde bir ok ucuna sahiptir. Taşlarda piramitin yanında fazladan konulmuş bir taş veya ikinci bir kule şeklinde kendini gösterebildiği gibi, taşlar arasına sıkıştırılmış bir odun parçası da yer alabilir.
  • Uyarı işaretleri birden çok işaret gurubu şeklindedir.

Bir kural olarak, işaret arasında 200-300 m kadar bir mesafe bulunmalıdır. Ancak bu kural arazinin şartlarına ve zorluğuna göre değişebilir. Eğer arazi kolay anlaşılabilir bir doğal yapıya sahipse işaretler arasındaki mesafe artırılabileceği gibi, tersi durumda daha sık işaretleme yapmak gerekebilir. Mesafeye bağlı kalmaksızın, her bir işaretten diğerine aynı sürede ulaşılabiliyor olmalıdır.

İşaretleri çok küçük yapmak yürüyüşçülerin anlamasını zorlaştırır. Ancak çok büyük yapmak da hem zaman kaybı hem de çevreyi daha çok tahrip etmek demektir.

İŞARETLEME ETİĞİ

Bir yön işareti ve gereksiz işaretler görülüyor

İz işaretleri doğa gezginlerinin ve doğa sporları ile ilgilenenlerin güvenliği için oldukça büyük bir öneme sahiptir ve bu yüzden dünyadaki pek çok ülkede kullanılmaları yasalarla düzenlenmiştir. Ancak yasal düzenlemeler kadar bu işaretlemeleri yapanların etik sorumluluğu da vardır. Bugün dünyadaki pek çok doğal parkta işaret bırakılmaması yönünde uyarılar yer almaktadır. Burada amaç insanların doğal parklarda tadacağı keşfetme hazzını tam olarak yaşayabilmelerini sağlamaktır. İşaretler bu kaşif ruhlu insanların daha önce oradan geçenler tarafından bilgilendirilmelerini ve yönlendirilmelerini sağlamaktadır. Ancak bu bilinmeyeni keşfetmekten ziyade, bilineni tekrar gidip görmektir ve pek çok maceracı bu işaretlerin kendilerini bilgilendirmesini ve yönlendirmesini istemez. Aynı zamanda pek çok maceracı gittikleri doğal ortamlarda insanlara ve uygarlığa ait hiçbir işaret görmek istemezler.

İşaretleme etiğinde dikkat edilmesi gereken bir nokta da gereksiz işaretleme yapmamak ve önemli işaretleri tahrip etmemektir. Bazı yerlerde kalp içinde kalp içinde birbirini seven iki kişinin ismi veya baş harflerı kazılı olabilir ( hatta bu bir yön işaretinin üzerine kazınmış olabilir ). Özellikle gençler yaşlarını ağaçlara kazıyabilirler. İşaret koyanlar bunu oradan geçenlerin rahat bir şekilde görebileceği şekilde yapmaya özen göstermektedirler. Bu tür gereksiz işaretleri koyanlar da, insanlar tarafından işaretlerinin görünmesi isteği ile benzer yerleri tercih etmektedir.